Trong hơn bốn thập kỷ, các nhà khoa học và chuyên gia hàng không đã nghiên cứu hàng trăm vụ tai nạn máy bay để tìm ra câu trả lời: Chỗ ngồi nào an toàn nhất? Từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đến Đại học Greenwich, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng vị trí ghế ngồi có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sống sót, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp như hạ cánh khẩn cấp, trượt khỏi đường băng, hoặc va chạm.
1. Ghế gần cửa thoát hiểm: “vị trí vàng” cho sơ tán nhanh
Theo nghiên cứu của Edwin Richard Galea, kỹ sư an toàn phòng cháy chữa cháy tại Anh, hành khách ngồi trong phạm vi 5 hàng ghế từ cửa thoát hiểm có cơ hội sống sót cao hơn nhờ khả năng sơ tán nhanh chóng. Ghế 11A của Ramesh trên chuyến bay Air India là minh chứng sống động: nằm ngay sau cửa thoát hiểm, vị trí này cho phép anh tiếp cận lối ra nhanh hơn trong những giây phút sinh tử.
- Tại sao ghế gần cửa thoát hiểm an toàn?
- Tiếp cận nhanh: Trong trường hợp khẩn cấp, mỗi giây đều quý giá. Ghế gần cửa thoát hiểm giúp bạn thoát ra ngoài trước khi đám cháy hoặc khói độc lan rộng.
- Không gian rộng rãi: Các hàng ghế thoát hiểm thường có khoảng trống phía trước lớn hơn, giúp hành khách di chuyển dễ dàng hơn.
- Trách nhiệm đi kèm: Hành khách ngồi ở đây phải hỗ trợ phi hành đoàn mở cửa thoát hiểm, vì vậy vị trí này thường dành cho người khỏe mạnh, không đi cùng trẻ nhỏ hoặc người cần hỗ trợ.
2. Phần đuôi máy bay: tỷ lệ sống sót cao nhất?
Một nghiên cứu của FAA từ năm 1969 đến 2013, được công bố trên tạp chí Science, cho thấy tỷ lệ sống sót theo từng khu vực trên máy bay như sau:
- Hạng Nhất/Thương gia: 40%
- Phần giữa, gần cánh: 57%
- Phần thân sau cánh: 62%
- 10 hàng cuối: 70%
Năm 2015, tạp chí Time phân tích dữ liệu từ FAA (1985-2000) và kết luận rằng 1/3 phía sau máy bay có tỷ lệ tử vong thấp nhất (32%), so với 39% ở phần giữa và 38% ở phần trước. Lý do chính là:
- Kết cấu vững chắc: Phần đuôi máy bay thường ít chịu tác động trực tiếp trong các vụ va chạm, đặc biệt khi máy bay đâm đầu hoặc trượt khỏi đường băng.
- Hộp đen đặt ở đuôi: Hộp đen, thiết bị quan trọng nhất trên máy bay, luôn được đặt ở đuôi vì đây là khu vực có khả năng giữ nguyên vẹn cao nhất sau tai nạn.
- Ví dụ thực tế: Trong vụ tai nạn của Jeju Air tại Hàn Quốc (29/12/2024), hai tiếp viên sống sót đều ngồi ở ghế phụ phía sau cùng của máy bay.
3. Ghế gần cánh: vừa vững chắc, vừa gần lối ra
Theo Phó Giáo sư Cheng-Lung Wu từ Đại học New South Wales, khu vực gần cánh máy bay có kết cấu khung vững chắc nhất, được gia cố để chịu lực. Ngoài ra, các cửa thoát hiểm thường nằm gần khu vực này, giúp hành khách sơ tán nhanh hơn. Ghế 11A trên Boeing 787-8 của Air India là một ví dụ điển hình: không chỉ gần cửa thoát hiểm mà còn nằm trước cánh, mang lại lợi thế về cả cấu trúc và khả năng thoát hiểm.
4. Ghế kém an toàn nhất: lối đi gần cánh
Nghiên cứu từ Đại học Greenwich và tạp chí Popular Mechanics chỉ ra rằng ghế gần lối đi ở khu vực giữa hai cánh có tỷ lệ thương vong cao nhất (44%). Lý do là:
- Xa cửa thoát hiểm: Hành khách ở vị trí này phải di chuyển qua đám đông để đến lối ra, làm chậm thời gian sơ tán.
- Gần động cơ: Khu vực giữa máy bay dễ chịu ảnh hưởng từ các vụ nổ động cơ hoặc hư hỏng cấu trúc.
5. Câu chuyện của ramesh: 30 giây kinh hoàng và phép màu ghế 11A
Ramesh Vishwaskumar Bucharvada, 38 tuổi, công dân Anh gốc Ấn, kể lại khoảnh khắc định mệnh trên chuyến bay AI171: “30 giây sau khi cất cánh, có một tiếng động lớn, và máy bay rơi. Mọi chuyện diễn ra quá nhanh. Khi tôi tỉnh lại, xung quanh toàn là xác chết.” Từ giường bệnh, anh đau đớn chia sẻ rằng không thể tìm thấy người anh trai ngồi ở hàng ghế khác. Vị trí 11A, ngay cạnh cửa thoát hiểm, có thể đã giúp Ramesh thoát ra ngoài trước khi ngọn lửa nhấn chìm chiếc máy bay.
Hình ảnh tấm vé máy bay của Ramesh, được lan truyền trên mạng xã hội X, trở thành biểu tượng của sự sống sót kỳ diệu. Ghế 11A không chỉ là một con số, mà còn là minh chứng cho vai trò của vị trí ghế trong các tình huống khẩn cấp.
